Διαθέσιμα θα είναι σε λίγους μήνες τα self test για τον καρκίνο τους παχέος εντέρου, τα οποία αναμένεται να δίνονται δωρεάν, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Υγείας.
Πιο συγκεκριμένα, αυτά θα παρέχονται σε άτομα από 50 έως 70 ετών, τα οποία σύμφωνα με την ΕΡΤ θα ειδοποιούνται με SMS, ενώ αναμένεται η διάθεση τους να ξεκινήσει από τον Ιούνιο, με τον καθένα να μπορεί να το πάρει απ’ το φαρμακείο της γειτονιάς του.
Τι είναι ο Καρκίνος του Παχέος Εντέρου;
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι μια από τις συχνές μορφές κακοήθειας με σχεδόν 9 στα 10 άτομα να διαγιγνώσκονται στις ηλικίες άνω των 60 ετών. Η διάγνωση με καρκίνο του παχέος εντέρου προκαλεί εύλογα έντονη ανησυχία στους ασθενείς, ωστόσο, αν η νόσος εντοπιστεί κι αντιμετωπιστεί σε πρώιμα στάδια, υπάρχει μεγαλύτερη από 90% πιθανότητα ίασης.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (αδενοκαρκίνωμα) είναι η 3η συχνότερη μορφή καρκίνου με σχεδόν 9 στα 10 άτομα να διαγιγνώσκονται στις ηλικίες άνω των 60 ετών. Η συχνότητα εμφάνισης της νόσου έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ έχει αρχίσει να προσβάλει και νεαρότερες ηλικίες. Είναι ωστόσο μια μορφή καρκίνου που έχει σαφώς καλύτερη πρόγνωση σε σχέση με άλλες κακοήθειες. Επιπλέον, η έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παχέος εντέρου σε πρώιμα στάδια και η άμεση αντιμετώπισή του μπορεί να πετύχει ίαση σε αρκετά υψηλό ποσοστό.
Ποια είναι τα βασικά αίτια;
Οι κακοήθειες του εντέρου ξεκινούν συνήθως ως καλοήθεις (μη καρκινικοί) πολύποδες, δηλαδή μικροσκοπικά εξογκώματα στο εσωτερικό του εντέρου. Συγκεκριμένα, κάποια κύτταρα στην εσωτερική επιφάνειά του παχέος εντέρου αρχίζουν να αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα και αυτό έχει σαν συνέπεια την εμφάνιση ενός καλοήθη πολύποδα. Οι περισσότεροι πολύποδες παραμένουν καλοήθεις σε όλη τη ζωή, αλλά κάποιοι μπορεί μεγαλώνοντας σταδιακά να εμφανίσουν σε κάποιο σημείο τους υψηλόβαθμη δυσπλασία που αποτελεί προκαρκινικό στάδιο.
Η υψηλόβαθμη δυσπλασία εξελίσσεται με το χρόνο σε αδενοκαρκίνωμα το οποίο επεκτείνεται και διηθεί ολοένα και μεγαλύτερο πάχος του τοιχώματος του παχέος εντέρου.
Αν δεν μεσολαβήσει χειρουργική θεραπεία, τα καρκινικά κύτταρα διηθούν μέσω των λεμφαγγείων τους τοπικούς λεμφαδένες και στη συνέχεια μεταναστεύουν μέσω του αίματος σε απομακρυσμένα όργανα δίνοντας μεταστάσεις συνήθως στο ήπαρ και λιγότερο συχνά στους πνεύμονες.
Ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου αυξάνεται με την ηλικία. Επίσης, η πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου σχετίζεται άμεσα με το μέγεθος ενός πολύποδα. Σε γενικές γραμμές, όσο μεγαλύτερος είναι ένας πολύποδας, τόσο πιο πιθανό είναι να γίνει καρκινικός. Αντιστρόφως, σπάνια ένας πολύποδας είναι κακοήθης όταν έχει μέγεθος μικρότερο από 1 cm.
Ο προληπτικός έλεγχος με κολονοσκόπηση και η έγκαιρη διάγνωση έχουν πολύ μεγάλη σημασία. Η αφαίρεση των καλοήθων πολυπόδων μπορεί να αποτρέψει τη μετέπειτα ανάπτυξη καρκίνου στο παχύ έντερο και το ορθό, ενώ και η έγκαιρη χειρουργική επέμβαση για ένα πρώιμο καρκίνο μπορεί να οδηγήσει σε ίαση.
Για την εμφάνιση του καρκίνου του παχέος εντέρου δεν υπάρχουν σαφή και συγκεκριμένα αίτια, υπάρχουν ωστόσο παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής του.
Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται:
- προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου ή πολυπόδων
- οι φλεγμονώδης νόσοι του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα
- γενετικά σύνδρομα όπως η Οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση
Επίσης, υπάρχουν παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής ενός ατόμου και συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, όπως:
- έλλειψη τακτικής σωματικής δραστηριότητας
- διατροφή χαμηλή σε φρούτα και λαχανικά, χαμηλή σε φυτικές ίνες και υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά ή υψηλή σε επεξεργασμένα κρέατα
- υπερβολικό βάρος και παχυσαρκία
- υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- κάπνισμα
Ιατρική πηγή: Καλοχριστιανάκης Νικόλαος